2006

Algemeen
De trouwe lezers van de jaarverslagen van Water voor Leven weten dat ik altijd begin met een hoofdstuk over Kaap Verdië of over een algemeen Kaapverdiaans thema. Vorig jaar heb ik iets mogen schrijven over het onderwijs op Kaap Verdië. Dit jaar wil ik u iets vertellen over de Kaap-verdiaanse cultuur. Dit naar aanleiding van een interessant boek, dat ik toegestuurd kreeg, met als titel: “Onderzoek naar het cultureel erfgoed van Kaapverdianen in Rotterdam” van Drs. Doris Pires, een Kaapverdiaanse sociologe, die in Rotterdam heeft gestudeerd.
Op initiatief van Stichting Avanco, een belangenorganisatie voor Kaapverdiaanse Rotterdammers, is in 2004 het project Cultureel Erfgoed gestart in samenwerking met het Gemeentearchief Rotterdam en het Historisch Museum Rotterdam, met als doel om dit erfgoed veilig te stellen. De 1e fase is eind 2006 afgerond met genoemd boek. In de tweede fase zal er verder geïnventariseerd, verzameld en tentoongesteld worden voor allen, die geïnteresseerd zijn in de Kaapverdiaanse cultuur.

In de jaren vijftig en zestig ontstond in Rotterdam een kleine Kaapverdiaanse gemeenschap. Vrijwel allemaal waren het zeelieden, die om economische redenen hun vaderland verlieten.
De goede ervaringen en werkomstandigheden in het voor hen rijke Nederland trokken meer landgenoten aan. (onze voorzitter, de heer Spinola is in mei 1964 in Rotterdam aangekomen maar is sinds 1965 in Gouda werkzaam en woonachtig). Ze woonden veelal in pensions en werkten in de haven of monsterden aan op een Nederlands schip. Velen kwamen per boot of met de trein uit Lissabon aan. Daar werkten veel Kaapverdianen in de bouw of als stratenmaker of schoonmaker.
Om een verblijfsvergunning te verkrijgen moest men hier een baan aan de wal zoeken. Veel zeelieden kregen een baan als classificeerder (schoonmaker van olietankers) of fabrieksarbeider.
Er was tot eind jaren zestig voldoende werk en het was vrij gemakkelijk om een baan te vinden. Kaapverdianen van de eerste generatie stonden vaak bekend als harde en trouwe werkkrachten.
Deze eigenschappen maakten ze bij de werknemers gewild en werkeloosheid kwam weinig voor.
Na zo’n tien jaar van overwegend mannelijke migratie begint midden jaren zeventig de komst van groepen vrouwen op gang te komen. Dit in het kader van gezinshereniging of gezinsvorming.
Hiernaast waren er ook alleenstaande vrouwen die naar Nederland kwamen om de armoede in Kaap Verdië of Portugal te ontvluchten. Ze werkten voornamelijk als fabriekarbeidster of als huishoudelijke hulp of in de avonduren bij een schoonmaakbedrijf, veelal eerst illegaal.
Op dit moment wonen er ruim 15.000 Kaapverdianen in Rotterdam en omgeving (vooral in deel-gemeeente Delfshaven) en 3000 elders in Nederland, vnl. in havensteden als Delfzijl en Zaanstad. Veertig procent hiervan is in Nederland geboren; dit percentage zal alleen maar toenemen.
Wereldwijd wonen er veel meer Kaapverdianen buiten hun vaderland, met name in Amerika, dan op de negen eilanden, die samen Kaap Verdië vormen, zelf (thans ca 430.000) .

De mix in de Kaapverdiaanse cultuur komt tot uiting in verschillende aspecten, zoals:
– Taal Eén van de belangrijkste kenmerken van de Kaapverdiaanse cultuur is het ontstaan van
het Creools; deze volkstaal is een mix van Portugees en Afrikaanse talen.
– Geloof Door de macht van de Portugese Katholieke kerk in vier eeuwen kolonialisme is Kaap
Verdië een christelijk land: 90% van de bevolking is katholiek en viert de feestheiligen-
dagen uitbundig. Een goede katholiek wordt gedoopt en doet de eerste communie.
Een goede Kaapverdiaan krijgt op zijn zevende levensdag een “sete” (Portugees voor het getal 7), een ritueel met Afrikaanse wortels, waarbij gevierd wordt dat het kind
de eerste gevaarlijkste dagen heeft overleefd.

– Omgangsvorm De onderlinge afhankelijkheid en de geïsoleerde samenleving op de diverse
eilanden liggen ten grondslag aan de Kaapverdiaanse ’Morabeza’
(gastvrijheid). Een volk dat onder moeilijke omstandigheden leeft is solidair.
De uitgebreide familiebanden zijn uitermate belangrijk, evenals burenhulp. Ouderen verdienen door hun levenservaring wijsheid en respect.

– Architectuur In de architectuur is ook de mix van culturen te zien. De steden en grote dorpen
dragen door hun bouwstijl een onmiskenbaar Portugees stempel. Op het platte-
land vindt men nog de kleine Afrikaanse hutten met rieten daken. Op Fogo is
deze woonvorm nog duidelijk te zien in het dorp Cha das Caldeiras, vlakbij de vulkaan Pico (2684 meter hoog), een fantastisch mooi natuurgebied!

– Keuken / eten De keuken is het belangrijkste onderdeel van het huis. Maïs vervangt de tarwe.
Het kenmerkendste maïsgerecht is ‘Catchupa’, vergelijkbaar met onze erwtensoep, gemaakt van maïs, bonen, vlees of vis, cassave of zoete aardappelen.
Met de ‘binde’ wordt ‘cuscus’ gemaakt. Ook een hoofdvoedsel. De bekendste drank is de ‘groque’ , een sterk alcoholische drank, die gedestilleerd wordt uit suikerriet.Verder is een’ ponche’, een likeur van diverse vruchten, erg lekker.
Het dessert bestaat vaak uit geconfijte vruchten, met name mango en papaya.

– Muziek Muziek is voor Kaapverdianen bij uitstek het middel om gevoelens te uiten.
Het is voor iedereen toegankelijk en heeft de sociale functie om misstanden aan de kaak te stellen.en op te roepen hiertegen in verweer te komen. Ook de tegenstrijdige gevoelens, die de droogte en uitzichtloosheid opwekt, wat hen dwingt te vertrekken naar vreemde oorden. De pijn van het vertrek en het afscheid nemen van familie en vrienden, die achterbleven uit men in de ‘Saudade’, wat heimwee betekent. Een belangrijk onderdeel van het Kaapverdiaan zijn is:
“het willen blijven en moeten vertrekken”. De teksten van de diverse morna’s, typisch melancholische liederen, geven dit goed weer.

Er is nog veel meer te vertellen over de Kaapverdianen en hun cultuur. Ik hoop dat ik u nieuwsgierig heb gemaakt. Het mooie boek, waaruit ik deze kennis gehaald heb, is voor € 10 te koop bij het Gemeentearchief Rotterdam, het Historisch Museum Rotterdam of het Wereldmuseum Rotterdam.

Fogo / Kaap Verdië

Helaas is er dit jaar weinig goed nieuws te vertellen over het afgelopen regenseizoen op Fogo.
In de maanden juli t/m september is er nog wel de nodige regen gevallen. Hierdoor zitten de cisternes, waarin het regenwater wordt opgevangen, slechts halfvol. Maar dit is jammer genoeg niet voldoende om er tot het volgende regenseizoen over goed drinkwater te kunnen beschikken.
Na september is er vrijwel geen regen van betekenis meer gevallen, zodat de productie van landbouwgewassen als bonen, maniok en zoete aardappelen slechts 40 % van de normale oogst is geweest. Gelukkig is de maïsoogst nog redelijk gelukt. Maïs is het hoofdvoedsel van de Kaap- verdianen, dat deels zelf verbouwd kan worden. Tachtig procent van het voedsel moet helaas geïmporteerd worden, met name graan en rijst.

Een positief punt is dat de elektriciteitsvoorziening in het binnenland van Fogo steeds meer wordt uitgebreid. Vanuit de elektriciteitscentrale in Ponta Verde is er nu 12 uur elektriciteit beschikbaar
(vanaf 12 uur ’s middags), zodat wij nu overwegen om dit jaar onze technische school te laten aansluiten op het elektriciteitsnet. Nu wordt nog elektriciteit opgewekt door een grote en een kleine generator, die op (dure) dieselolie lopen. Het is de bedoeling dat er op termijn de hele dag en avond in deze regio stroom beschikbaar is.

Er komen opvallend veel immigranten terug na een gelimiteerd verblijf van 5 jaar in Amerika via de bekende groene kaart. Daar is met hard werken veel geld verdiend, waarmee een nieuw huis gebouwd wordt met een cisterne ernaast en een klein bedrijf gestart kan worden om in het levensonderhoud te kunnen voorzien. De meeste huizen buiten de stad hebben nu een kleine cisterne, omdat drinkwater de eerste levensbehoefte is.

Op het hoofdeiland Santiago is er een door China gefinancierde en door Chinezen gebouwde stuwdam gereed gekomen. Hierdoor is een groot stuwmeer ontstaan, dat wordt gevoed door regenwater uit de vele ribeira’s (droge regenafvoerbeddingen). Dit water is bedoeld voor irrigatie van de landbouwgronden. Dit laatste is helaas nog niet op gang gekomen. Ook is er de laatste vijf jaar veel woningbouw in de nieuwe wijken door China gefinancierd. De Chinezen zijn op alle Kaapverdiaanse eilanden neergestreken en verdienen de kost voornamelijk door het exploiteren van grote of kleine winkels, waardoor veel concurrentie ontstaan is voor de vele winkeltjes van de Kaapverdianen zelf, die het hierdoor steeds moeilijker krijgen.

Onze activiteiten op Fogo in 2006 en plannen voor 2007

Eind maart ging de heer Spinola voor zijn eerste wekbezoek weer naar Fogo om de laatste werkzaamheden te begeleiden en om eind april de opening van onze technische school voor te bereiden en mee te maken. Dit heugelijke feit vond plaats op 28 april in het bijzijn van de Minister-president Neves. Deze had van onze activiteiten op Fogo vernomen en was benieuwd naar onze nieuwe school in Ponta Verde. Pas een paar dagen van tevoren werd bekend gemaakt dat hij zou komen in plaats van een minister. Dit was voor onze Stichting op Fogo dus een heel grote eer om hem te mogen verwelkomen. Premier Neves was erg onder de indruk van het resultaat van deze school en de andere projecten, die in de afgelopen 25 jaar tot stand zijn gekomen. Via een mooie fototentoonstelling kon hij deze bewonderen.

Minister-President Neves (2e van rechts) bij de opening van de school

Ook de gerenoveerde houtbewerkingmachines werden gedemonstreerd door de eerste 16 leerlingen, die aan de 2-jarige opleiding tot timmerman / meubelmaker begonnen zijn. Inmiddels waren er zelf elf werkbanken gebouwd naar het voorbeeld van het model dat door Ab Strijker in de herfst van 2005 was geconstrueerd.
De problemen om de financiering van de exploitatiekosten voor deze school ( ca € 23.000 per jaar) te regelen waren groter dan verwacht. Gelukkig is er thans een betalingsregeling overeengekomen, waarbij de regering 75% hiervan en onze Stichting 25 % bijdragen. Via bemiddeling van de landsadvocaat Carlos Veiga (de vroegere premier) willen wij deze drie partijenovereenkomst schriftelijk goed regelen, zodat ook de hogere kosten van de in dit en het volgende jaar te vergroten school met meerdere opleidingsmogelijkheden blijvend kunnen worden gefinancierd.

De 1e fase van de Technische school gereed in april 2006

In juni / juli stond het tweede werkbezoek vrijwel geheel in het teken van de renovatie van onze basisschool te Galinheiro. Deze school met vier lokalen en een keuken/kantine was in gedeelten gebouwd in 1993 en 1994. Het onderhoud was door gebrek aan geld zwaar verwaarloosd. De houten raamkozijnen en deuren waren door de zoute zeewind gaan verrotten en het ijzeren hek voor de school was zowat doorgeroest. Met andere woorden deze 12 jaar oude school moest nodig opgeknapt worden. Een renovatieplan werd tijdens het eerste werkbezoek in samenwerking met Ir. Canuto opgesteld en de voorlopige begroting kwam uit op ca € 8.000. Voor dit geld zou onze aannemer een vrijwel “nieuwe” school opleveren in 8 weken tijd. Dat dit alles binnen de afgesproken tijd en begroting is opgeleverd mag een prestatie van formaat genoemd worden. Het fraaie resultaat, waar wij trots op zijn, ziet u op het voorblad van dit jaarverslag. De school is geverfd in onze eigen lichtblauwe kleur en ook alle klassen zijn in een nieuw jasje gestoken. Leuk om te vermelden is dat de hardhouten deuren tegen geringe kosten (aankoop van het ruwe hout) zijn gemaakt door de leerlingen van onze technische school in Ponta Verde. Zo helpt het ene project het andere.
De leerlingen en het onderwijzend personeel waren heel blij toen ze eind september op zo’n mooie school weer mochten beginnen.

Tijdens het laatste werkbezoek van de hr. Spinola in oktober begon de bouw van de uitbreiding van onze school in Ponta Verde met een groot lokaal en daaronder een souterrain, dat als magazijn- en verkoopruimte van de door de leerlingen geproduceerde meubelen en producten zal worden gebruikt.
De school was al snel te klein gebleken en met het nieuwe lokaal is een andere en betere indeling mogelijk van de lokalen en de opstelling van de machines. In deze uitbreiding, die ongeveer € 35.000
kost, is ook het trappenhuis begrepen voor de bouw van het eerste deel van een bovenverdieping. Dit
project staat gepland voor 2007. Het ligt dan in de bedoeling om hierin een opleiding tot elektricien te starten. Hiervoor is veel belangstelling, mede door de reeds genoemde toename van de huizenbouw.
De begrote kosten voor dit uitbreidingsproject bedragen ca € 45.000. Veel geld, maar goed besteed!

Uitbreiding van de technische school te Ponta Verde

Op dit moment (11 februari) is de Fam. Spinola weer op Fogo en wordt het huidige project afgesloten en de plannen en de begroting voor het nieuwe project gemaakt. Tevens wordt de container, die binnenkort in Praia aankomt, door de heer Spinola en zijn neef Anildo uitgeklaard en de computers en andere bestelde producten naar de lycea gebracht. Ook worden de spullen voor Fogo weer klaar gemaakt om via een kleiner schip naar Fogo vervoerd te worden.

Achtergrondinformatie over onze geldwerving in 2006

Het aantal donateurs is op dit moment ca 220; deze leveren jaarlijks meer dan € 10.000 op. Hopelijk komen we dit jaar op 250 donateurs uit. Ook dit jaar was onze grootste donateur de NCDO, waarvan we een KPA-subsidie kregen van ruim € 24.000 uit verdubbeling van de door u verkregen financiële steun. Deze al meer dan 13 jaar terugkerende subsidie is een geweldige steun in de rug voor wat betreft de financiering van onze projecten. Bedankt voor het vertrouwen dat de NCDO in ons heeft.
De Gemeenten Gouda en Reeuwijk en SOG steunden ons ook dit jaar weer en ook de diaconieën van diverse kerken reageerden positief op onze subsidieaanvraag. Voor het eerst ontvingen wij, via een donateur uit Bergambacht, een collecteopbrengst van de Remonstrantse Gemeente uit Schoonhoven.
Eind vorig jaar ontvingen wij de toezegging van het Dirk Bos Fonds om de totale opbrengst aan kerkelijke bijdragen in 2006 van € 3000 te verdubbelen. Gelukkig ontvingen wij dit bedrag nog voor dat de Fam. Spinola op 25 januari voor 7 weken naar Fogo vertrok, zodat het geld daar gelijk goed gebruikt kon worden.
Hetzelfde gold voor de jaarlijkse subsidie van € 2.500 van verzorgingstehuis Huize Liduina te Schiedam om ,via onze Stichting op Fogo, ongeveer 25 ouderen daar een jaar lang aan een klein bedrag te helpen om in hun levensonderhoud te voorzien. De heer Burger heeft bijna 20 jaar via de Stichting De Derde Wereld de werving van de hiervoor benodigde gelden voor zijn rekening genomen om naast het genoemde ouderenproject diverse andere projecten in Indonesië, Zuid-Amerika etc. te ondersteunen. Vanwege zijn leeftijd is hij hier onlangs mee gestopt . Wij danken hem zeer hartelijk voor zijn jarenlange inzet en hopen dat in de toekomst ons gezamenlijk ouderenproject via geld uit Schiedam voortgang kan blijven vinden. Dat zou heel mooi zijn.

Van ASN Foundation (ASN Bank) ontvingen wij voor het tweede achtereenvolgende jaar een donatie van € 2.000, waarvoor onze hartelijke dank Verder ontvingen wij weer van de kringloopbedrijven
“De Kring” uit Reeuwijk, De Pelgrimshoeve uit Zoetermeer en de Stichting Emmaus uit Haren (N.Br.) onze jaarlijkse donaties. Ook na de verhuizing naar Bussum mochten wij van de Paul Tensen Stichting een bedrag van € 1.000 tegemoet zien. Ook deze instanties danken wij voor hen jarenlange steun.
De Goejanverwelleschool in de wijk Goverwelle heeft op 2 locaties gedurende de 40-dagentijd ter ondersteuning van ons renovatieproject te Galinheiro actie gevoerd en dit leverde het fantastische bedrag van € 1.550 op. Hartelijk dank voor jullie enthousiasme en we hopen dat de mooie grote foto van de gerenoveerde school inmiddels een mooi plaatsje in de school heeft gekregen.
Ook op de Plaswijckschool is het hele jaar gespaard, hetgeen uiteindelijk € 734 opleverde voor hetzelfde doel als hiervoor genoemd.
Basisschool “De Bron” uit Reeuwijk spaart al jaren voor onze scholen op Fogo. Met dit geld wordt de aankoop van schoolmateriaal voor deze scholen gefinancierd. Ook zijn er leuke kontakten ontstaan en worden er periodiek tekeningen uitgewisseld.

Groep 1 en 2 van de Goejanverwelleschool te Gouda

In het jaarverslag van vorig jaar werd uitvoerig melding gemaakt van de Amsterdam-Dakar Rally, die Alexandra de Kock en haar vriend Robin in een 2ehands Opel Kadett in december 2005 hebben voltooid. Deze sponsortocht leverde in 2005 al € 3.000 op. De verkoopopbrengst van de auto alsmede nagekomen sponsorbedragen leverden in 2006 nog het fraaie bedrag van € 1.885 op, zodat het totale resultaat van deze monstertocht bijna € 5.000 heeft bedragen. Nogmaals hartelijk dank!

Rond de Kerst werden we verrast door een spontane gift van € 500 van Aannemingsbedrijf van der Speld, waarvan wij vorig jaar al € 3.500 hadden ontvangen als opbrengst van de bij de opening van de nieuwe zaak gehouden inzamelingsactie voor onze Stichting.

Een trouwe donateur uit Friesland vierde haar 80e verjaardag en vroeg als cadeau een donatie voor
Water voor Leven. Het eindresultaat was een bedrag van bijna € 1.000, waar we erg blij mee zijn.
Nog vele gezonde en gelukkige jaren toegewenst. Mogelijk een goed idee voor andere jarigen?

De Provincie Zuid-Holland heeft begin 2006 haar computerapparatuur vernieuwd. De verouderde computers zijn in één keer verkocht en met de opbrengst daarvan werden goede doelen gesteund.
Eén van de genomineerde doelen was onze Stichting en dit leverde ons € 1.500 op als tegemoetkoming in de hoge transportkosten van ons computerproject. Jan Willem bedankt voor al je moeite!

Onze activiteiten in Nederland

Deze stonden ook dit jaar voornamelijk in het teken van de inzameling en verwerking van de verkregen computerapparatuur. Onze derde poot onder de activiteiten van Stichting Water voor Leven,
naast de bouw van cisternes en de scholen, is in 2006 stevig gegroeid. Liefst 3 containers, in zeven maanden tijd, vol met computers, monitoren, printers en kopieermachines etc. voor een aantal lycea in Kaap Verdië, zijn per schip vervoerd. Ons doel is het inrichten van informaticalokalen bij deze lycea. Het budget van het Ministerie van Onderwijs laat deze investeringen absoluut niet toe, zodat men blij is met onze hulp. De meeste leerlingen zijn erg leergierig en kunnen al snel overweg met de computer. Ook de opleidingsschool van de Politie in Praia is nu van de nodige computers en randapparatuur voorzien. De heer Spinola was bij de officiële ingebruikname aanwezig.
Gelukkig worden we goed geholpen bij het aanbieden van gebruikte Pentium-computers. Uit de vele kleine en grote schenkers zou ik twee namen willen noemen. Via een donateur uit Gouda ontvingen wij van zijn werkgever, de Koninklijke Bibliotheek uit Den Haag, ca.vijftig Pentium3 computers met toebehoren en Baas BTI Techniek te Capelle a/d IJssel, leverde er twee weken later 67 monitoren bij: samen bijna een halve container vol, waarmee drie informaticalokalen konden worden ingericht.

Vervoer van de computers geschonken door de Kon. Bibliotheek

Alle computers gaan eerst naar Rien Schutte in Moordrecht, die ze nakijkt en waar nodig van meer vermogen voorziet om er de noodzakelijke Portugese software op te kunnen installeren. U begrijpt dat daar heel veel uurtjes in gaan zitten en daarnaast houdt Rien ook nauwgezet bij waar welke computer naar toe gaat en welke kwalificaties die heeft. Deze hulp is van onschatbare waarde en wij zijn hem dan ook dankbaar voor zijn inzet en enthousiasme waarmee hij deze klus steeds weer oppakt en uitvoert. Dit geldt ook voor zijn vrouw Astrid, waarvan het geduld vaak op de proef wordt gesteld.

Aan de opslagruimte, die we ruim twee jaar lang van De Baanderij hebben gekregen kwam helaas per 1 september een einde. Wij willen langs deze weg de heer Pronk en Ferry hartelijk bedanken voor alle medewerking, die we van hen gekregen hebben. Het tanken bij De Baanderij voor onze Stichting gaat uiteraard nog steeds door. Dit levert ons ieder jaar zo’n € 140 op, dus we hopen dat steeds meer mensen zich voornemen om voor ons goede doel benzine te tanken bij De Baanderij aan de Industriestaat. Gelukkig konden we daarna voor een aantal maanden terecht in het oude pand van de Goudsche IJzerwaren- en Gereedschaphandel aan de Fluwelensingel, dat na hun verhuizing leeg stond. Ook kregen we toestemming om er een grote 40-voets container neer te zetten. De huur voor voorlopig 1 jaar van deze extra opslagruimte kregen we gratis aangeboden door de Stichting Vrienden van Las Palmas uit Alphen a/d Rijn. Eric, bedankt voor je medewerking hierbij!
Ook de directie van de Goudsche IJzerwaren- en Gereedschaphandel zijn wij zeer erkentelijk voor hun bijdrage aan de continuering van onze computeractiviteiten.
Inmiddels is deze opslagcontainer alweer verplaatst naar het terrein van Bunnik’s Logistics achter het station. De directie van dit transportbedrijf hielp ons gelukkig toen wij hoorden dat wij het pand aan de Fluwelensingel vóór eind 2006 moesten verlaten, omdat dit verkocht was aan een onroerend goedmaatschappij. In al deze verhuizingen is veel tijd (en geld) gaan zitten en wij hopen dan ook dat wij in 2007 in rustiger vaarwater komen met de onmisbare opslagruimte. Gelukkig kwamen wij door deze verhuizing de grote kartonnen dozen weer op het spoor, waarin wij ons computermateriaal en alle overige spullen verzenden. Ruim een jaar lang hebben wij deze uit Veenendaal moeten halen dankzij de bereidwillige medewerking van heer Kuiper, die ons per e-mail berichtte als er de nodige dozen voor ons stonden bij het bedrijf waar hij werkte.

Een Gouds bedrijf dat ons ook al jaren uitstekend van dienst is bij onze computeractiviteiten is het Autoverhuurbedrijf Michaelis, dat ons, wanner wij deze nodig hebben om computers of verpakkingsdozen op te halen, altijd gratis een vrachtauto ter beschikking stelt. Dit scheelt ons erg veel geld en wij zijn Michaelis erg dankbaar voor deze gulle geste en voor de medewerking waarop wij altijd kunnen rekenen.

Van basisschool “De Triangel” ontvingen wij in de herfstvakantie tien schoolborden, zodat die in Kaap Verdië een tweede leven kunnen krijgen. Van de Plaswijckschool en de Koningin Wilhelmina-school ontvingen wij zo’n 40 stapelbare stoelen en verder een aantal boekenkasten voor onze scholen.

De kopieermachines, die wij hier kopen op verzoek van een aantal directeuren van lycea, worden gebruikt om studieboeken te kopiëren voor de leerlingen, die deze boeken zelf niet kunnen aanschaffen, omdat daar thuis geen geld voor is. Wij krijgen de aankoopkosten en een deel van de transportkosten gelukkig wel vergoed uit het schoolbudget, dat hiervoor beschikbaar is. Dit geld wordt gestort op de rekening van Ass. Agua para Viver op Fogo. Hiermee wordt onder meer door ons het overeengekomen deel ( €5.500 per jaar) van de jaarlijkse exploitatiekosten voor onze technische school te Ponta Verde betaald. De 2 participerende Ministeries betalen € 8.750 per jaar.

We hopen dit jaar weer door te kunnen gaan met het inzamelen met het inzamelen van (hier) verouderde computers. Het liefst ontvangen we partijen Pentium 3 computers, waarop een Windows XP en Excel programma geïnstalleerd kunnen worden .

Ik hoop dat u dit uitgebreide jaarverslag weer met plezier heeft gelezen. Ons werk op Kaap Verdië gaat door en gelukkig met veel resultaat. Hierover en over wat er nog meer met uw onmisbare steun tot stand komt kunt u volgend jaar weer meer lezen. Ik groet u hartelijk en wens u het allerbeste.
Hans Kramer